|
Düşekler (Adak Yerleri, Kutsal Yerler) Not: Adak Yerleri ile ilgili bilgi Özen Kutlu'nun "Divriği Yöresi Adak Yerleri" isimli çalışmasından alınmıştır. Bu tür yerlerle ilgili birçok rivayet mevcuttur. Sağlam kaynaklara dayandığını düşündüğünüz ve diğer Ödeklilerle paylaşmak istediğiniz bu tür rivayetler varsa lütfen bizimle paylaşınız. Bu arada aşağıda yer almayan başka adak yerleri de olabilir. Böyle yerlerle ilgili bilgileriniz varsa lütfen iletiniz. İletişim için ileti adresi: odekkoyu@hotmail.com Özen Kutlu'ya göre düşekler daha önce kutsal olmamasına rağmen kutsallığına inanılan bir kişinin kutsamasıyla oluşan ve bu olaydan sonra adak yeri özelliğini kazanan kutsal mekanlardır. Divriği yöresinde bu tür bir çok yer mevcuttur ve Ödek Köyü de bu açıdan zengindir. Belli başlı düşekler olarak şunları sıralayabiliriz. : Alıç Ağacı, Hz. Ali'nin Atının Ayak İzi, Ali Cevat Düşeği (Efendi Pınarı), Pir Sultan Düşeği, Şemsi Dede, Tekke Baba, Hızır'ın İzi. Ali Cevat Düşeği (Efendi Pınarı): Kutlu'nun anlatımına göre bu adak yeri Ödek köyündeki Pir Sultan düşeği ile Tekke arasındaki Ördek Gölü civarında yer almaktadır. Hikayesi de şu şekilde aktarılmakta: Ali Cevat Efendi köyleri ziyarete gelir ve Ödek Köyü'ne de uğrar. Köyden ayrılırken köylüler onu Ördek Gölü'ne kadar uğurlarlar. Bu arada Ali Cevat Efendi göl yakınlarındaki bir çeşme başında durur. Çeşme başında o dinlenirken köylüler ondan o çeşmeye "nüfuz" etmesini isterler. Ali Cevat Efendi de köylülerin kalbini kırmamak için çeşmeye nüfuz eder. "Sıtmaya yakalananlar buraya gelsinler, şifa bulsunlar" diyerek oradaki çeşmeyi (gözeyi) kutsar. Bu olaydan sonra sıtmaya yakalananlar, çeşitli dileklerinin kabul olmasını isteyenler bu düşeğe gelmeye başlarlar. Hızır'ın İzi: Kutlu'nun ifadesiyle Ödek köyünün üst tarafında, Ceviz'e giden patika yol kenarında iğde ağaçları ve iki tane pur taşı vardır Bu taşlardan birinin üzerinde Hızır'ın atının izi vardır. Yağmur dası ve Kabayel'e karşı gidilirken burası ziyaret edilir ve burada lokma dağıtılır. Karıncalık Kayası: Karıncalık Kayası Gömeri yöresinde, dağın alt yamacında büyükçe bir kaya olarak tanımlanıyor. Bu kayanın altından ince bir su çıkar. Bu gözeye Gömüpınarı (Gömüpuvarı) denilmektedir ve genelde ilkbahar aylarında ziyaret edilir çünkü yaza doğru gözenin suyu kurumaktadır. Bu suyun karıncalık hastalığına iyi geldiği yönünde bir inanış mevcuttur. Bir iddiaya göre buraya Çarşamba günleri, sabah vaktinde aç iken gidilir. Gözenin yatağına çiğ yumurta gömülürek, gözeden çıkan su karıncalık olan yerlere sürülür. Pir Sultan Düşeği:
“Anneannem, 1981 yılında dilek dilemek için Pir Sultan’ın mezarına gider. Mezarın bulunduğu yerde cem yapılmaktadır. Gündüz gözüyle, mezarlıkta yapılan törenden korkar. Adak yerinin yanında geçen harktan su içer. Biraz kendine geldikten sonra çocuk sahibi olması için dilek diler. Bu olaydan sonra annem (Mihriban) dünyaya gelir. Annemin tırnakları yoktur. On parmağında da adak yerine bağlı izler bulunmaktadır. (Kaynak: Kutlu Ozen, Divriği Evliyaları. Sivas: 1997)
Bu mezarın yanı başındaki iğde ağacına insanlar dilekte bulunurlar ve çeşitli bezler asarlar.
Pir Sultan Ziyareti Şemsi Dede: Kutlu Özen'in derlemesine göre köyü Gömeri'ye ve Gökçebel'e bağlayan yol üzerinde etrafı taşlarla çevrili tek mazardır. Burasının kutsal bir yer olduğuna inanılmakta ve buraya niyaz edilmektedir. Ancak yaygın inanışa göre de Şemsi Dede olarak bilinen kutsal yer o yol üzerindeki aşağıda görülen ve kutsal olduğuna inanılan armut ağacıdır. Bu ağaca da insanlar dilekte bulunurlar.
Şemsi Dede Tekke Baba: Bu adak yeri Ödek ile Ceviz köyleri arasındaki Gökçebel sırtının Ödek tarafındaki Koru yöresindedir. Yıkılmış bir türbe şeklindedir. Kutlu'nun kaynak şahıslardan aldığı bilgiye göre türbede iki yatır mezarı vardır. Türbenin karşısında Maltepe (Gıblenhöyüğü) bulunmaktadır. Bir iddiaya göre adak yerinin yakınlarındaki Koru yöresinde Battal Gazi atını otlatmıştır. Babası Hüseyin Gazi'nin öcünü almak için Malatya'dan Divriği'nin Hars (havaalanı) yöresinde oturan Rumlardan öcünü almak için bu mevkiden ayrılır.
Tekke Alıç Ağacı: Gökçebel yolu üzerinde bulunan görkemli bir alıç ağacıdır. Kavun alıcı türünden meyveler veren bu ağacın kutsal olduğuna inanılıyor. Köylülerin buraya da niyaz ettikleri bildirilmektedir. |
DEK
K
Burası köyün mezarlığının yanında bir iğde ağacının dibinde etrafı taşlarla
çevrili bir mezar olarak tanımlanabilir (yandaki resime bakınız). Kimi iddialara
göre burası sadece sembolik bir mezardır; kimilerine göre de Pir Sultan Abdal
öldürülüşünün ardından burada görülmüştür ve orada yatmaktadır.
1938 doğumlu Abdullah Çiçek, Kutlu Özen'e şunları anlatıyor: 
