DEK KYÜ

Koyunların kırkılmasından sonra elde edilen yünlerden çeşitli şekillerde yararlanılır. Bu bölümde de bu konulara kısaca değinilecektir.

            Elde edilen yün iyice yıkandıktan sonra güneşli bir havada kurutulur. Kurutulan bu yünlerin iyileri ( tam yapağı halinde olanlar seçilir, çünkü bunlar yün tarağından geçtikten sonra eğrilirken kolay kolay kopmaz, daha sağlam olur ) seçilir. Seçilen bu yünler yün tarağında iyice taranarak birbirinden ayrılır. Tarama işi genellikle on beş gün sürer. Taramadaki amaç, birbirine dolanan yünü açmak ve eğrilmesini kolaylaştırmaktır.

                                Fotoğraf 1: Yün tarağı

            İyice taranan bu yünler daha sonra iğ[C2]  denilen iplik yapma aleti ile iplik haline getirilir. İğ ile yün iyice inceltilir ve daha sonra da iğ diz yardımı ile çevresinde üç yüz atmış derece döndürülür. Bu dönme sırasında birbirine dolanan yün adeta insan eli ile iplik olarak işlenir. Sonrada kopmaması için iğe sarılır.

                  Fotoğraf 2: İğ eğirme         

Elde edilen bu ip; halı, kilim, çanta, halı yastığı, tuzluk için de kullanılır. İplik yapımı da bir hayli zor ve zaman alan bir iştir. İğ eğiren kadının o kadar dikkatli olması gerekir ki, çünkü ne kadar kaliteli iplik çıkarırsa o iplikten yapılacak halı, kilim vb. şeyler çok sağlam olur.

                        Fotoğraf 3: Yün çorabı örme

                                                 Fotoğraf 4: Keçi kılı ve yünden örülmüş antika bir eldiven (Elli yıllık )

            Elde edilen iplik beş adet şiş sayesinde çorap örmede kullanılır. Ayrıca bu yün iplikler çeşitli renklere boyanarak ( Bu boyalar genellikle kök boyadır ) kazak örmek için de kullanılır.

Halı DokumA

                                                                                   Fotoğraf 5: Halı dokuma

Sivas yöresinde dokunan halının önemli ayırt edici özellikleri bulunmaktadır. Sivas halısının en önemli özelliği; tümü ile yün, sık dokulu ve ince havlı olmasıdır. Çözgü ipliği, çok bükümlü ve ince olduğundan dm kareye ilmek sayısı fazladır. Sık dokulu olması için her sıradan sonra kirkitle sertçe vurularak ilmekler sıkıştırılır.

                                                     Fotoğraf 6: Yöremizde dokunan motiflerden birinden göz alıcı bir örnek

Halı dokumak için yün, bir önceki konuda olduğu gibi iğden geçirilir. Ancak bu sefer o kadar çok ipe gereksinim olduğu için bu iğ eğirme işi çok uzun sürer. Köyümüzde kadınlar halı dokumak için elde edilecek ipleri Kasım – Aralık ayı içerisinde eğirirler. Bu iki ay boyunca kadınlar her gün büyük kelepler ( Çile ) halinde ip elde ederler.

Boyama için ise Malatya’nın Darende ilçesinden köyümüze boyacılar gelmektedir. Bu boyacılar köylerdeki insanların iplerini sırayla boyamaktadır. İpler birer metre boyunda kelepler[C3]  halinde boyanmaktadır. Boyacı, kazanlarla kaynattığı ( yüz dereceye yakın olmalıdır suyun sıcaklığı ) suya, yanında getirdiği kökboyalarını (taş boyası da kullanılmaktadır) katarak iyice kaynatır. Ayrıca bu suyun içine kezzap[C4]  atarak boyayla ipin iyice birbirini almasını sağlar. Kaynatılan ve boyanan ipler çıkarılıp çok iyi bir şekilde kurutulur. Bazı evlerde ise ipin boyanmasını - bu boyacılardan öğrenilerek - kendileri yapmaktadır.  Bu şekilde dokunan halıların yüz yılı aşkın rengi ve kalitesi bozulmaz. Dokuma işi için evin geniş bir yerine halı tezgâhları kurulur. Köyümüzde dokunan halıların örnekleri genellikle Karaguz (Avşarcık), Kuluncak ve Davutoğlu köylerinden getirilmektedir. Çünkü bu köylerdeki halı dokumacılığı çok gelişmiştir. Çeşitli renklere boyanan ipler kurulan bu tezgâhlarda çeşitli motif ve şekillerde işlenmektedir.

                                                    Fotoğraf 7: Tuzluk, halı çantası ve onların altında bele bağlanan kuşak ( sarı renkli olan ) 

 Altı metre kare bir halının hazırlığı ve dokuması ( dört kadın tarafından ) Kasım ayı ile Nisan ayı arasında kalan zamanda bitirilmektedir. Görüldüğü kadarıyla el emeği ve göz nuru olan bu halıları elde etmek hayli zor ve zaman alıcıdır. Adeta halıyı dokuyan kadınların sabrı da o halıya dokunmaktadır.

                               Fotoğraf 8: Güzel bir halı yastığı ( içi boşaltılmış ve astarı sökülmüş )

Ancak köyümüzde halı dokumacılığı artık yok gibidir. Eski halı tezgahları kalkmış, boyama işi ise artık yapılmamaktadır. Bunun nedeni ise köyde yaşayan nüfusun orta yaş ve yaşlılardan oluşmasıdır. Genç nüfus köylerden büyük şehirlere göçmektedir. Bu bağlamda da köyde halı dokuyan genç kızlar bulunmamaktadır.

                   Fotoğraf 9: Antika bir duvar kilimi ( delikli )